Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru şartları, süresi, kabul edilebilirlik kriterleri ve başvuru süreci.
Bireysel Başvuru Hakkı
Anayasa'nın 148. maddesi, herkesin Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabileceğini düzenlemektedir.
Başvuru Şartları
**Kişi yönünden:** Gerçek ve tüzel kişiler başvurabilir; ancak kamu tüzel kişileri başvuramaz**Konu yönünden:** Anayasa'da güvence altına alınan ve AİHS kapsamındaki temel haklar**Olağan başvuru yollarının tüketilmesi:** İdari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekir**Süre:** Başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren **30 gün**Kabul Edilebilirlik Kriterleri
Açıkça dayanaktan yoksun olmamaAnayasal önem taşımaBaşvuru hakkının kötüye kullanılmamış olmasıKişisel ve güncel bir hak ihlali iddiasıBaşvuru Süreci
Bireysel başvuru formu doldurulurİlgili belgeler eklenir (mahkeme kararları, dilekçeler)Başvuru harcı yatırılırAYM'ye doğrudan veya mahkemeler aracılığıyla sunulurTedbir Kararı
Başvurucunun yaşamı veya maddi-manevi bütünlüğü bakımından ciddi tehlike bulunduğu durumlarda AYM geçici tedbir kararı verebilir.
İstatistikler
Anayasa Mahkemesi, her yıl on binlerce bireysel başvuruyu karara bağlamaktadır. En çok başvuru konusu yapılan haklar:
Adil yargılanma hakkıMülkiyet hakkıKişi hürriyeti ve güvenliğiİfade özgürlüğüSonuç
Bireysel başvuru, iç hukuk yollarının son aşaması olarak temel hakların korunmasında kritik bir mekanizmadır. AİHM'e başvurmadan önce bu yolun tüketilmesi zorunludur.