İcra Takibi Nasıl Başlatılır? Adım Adım Rehber
Alacağınızı tahsil edemeyen taraf olarak yasal yollara başvurmak zorunlu hâle geldiyse icra takibi süreci hakkında bilgi sahibi olmak, zaman ve maliyet avantajı sağlar.
İcra Takibi Türleri
- İlamlı icra: Mahkeme kararı (ilam) olan alacaklarda uygulanır. İtiraz yolu kapalıdır.
- İlamsız icra: Mahkeme kararı olmaksızın başlatılır. Borçlu itiraz edebilir.
- Kambiyo senetlerine özgü icra: Çek, senet ve bono alacakları için hızlı prosedür.
İlamsız İcra Takibi Adımları
- İcra dairesine başvuru: Alacaklı ya da vekili, borçlunun ikametgâhındaki veya alacağın doğduğu yerdeki icra dairesine başvurur. Avukat zorunlu değildir.
- Ödeme emri düzenlenmesi: İcra dairesi, borçluya ödeme emri gönderir. Borçlunun 7 gün içinde borca veya imzaya itiraz hakkı vardır.
- İtiraz hâlinde: İtiraz alacaklıya tebliğ edilir. Alacaklı 1 yıl içinde itirazın iptali davası ya da itirazın kaldırılması yoluna gidebilir.
- İtiraz yapılmazsa: Takip kesinleşir. Alacaklı haciz talep edebilir.
Haciz Süreci
Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talep eder. Haciz edilebilir mal varlıkları:
- Banka hesapları (maaşın 1/4'ü haczedilebilir)
- Taşınmaz mallar (tapu sicili üzerinden)
- Araçlar (trafik kaydı üzerinden)
- İşyeri malları ve stok
Zorunlu ihtiyaç miktarını aşmayan maaş ödemeleri, asgari geçim standartları ve kişisel kullanım eşyası gibi mallar haczedilemez.
Kambiyo Senetleri (Çek-Senet) İcra Takibi
Çek ve senetlerde 5 günlük itiraz süresi geçerliydi; ancak 2023 sonrası düzenlemelerle itiraz süreleri ve icra mahkemesi itiraz prosedürü değişmiştir. Güncel düzenleme için icra dairesiyle teyit alınması tavsiye edilir.
İcra Takibi Masrafları
- Harç: alacak miktarının binde 5,9'u (peşin)
- Tebligat ve posta masrafları
- Avukat vekâlet ücreti (zorunlu değil, tavsiye edilir)
- Haciz masrafları (talep edilmesi hâlinde)
Bu masraflar, takip sonucunda borçludan tahsil edilir.
Zamanaşımı
İcra takibi başlatmak için alacağın zamanaşımına uğramamış olması gerekir. Ticari alacaklarda 5 yıl, genel borçlarda 10 yıl, iş alacaklarında 5 yıl esas alınmaktadır.
Pratik İpuçları
- Alacak belgelerini (sözleşme, fatura, banka dekontu) eksiksiz hazırlayın.
- Borçlunun adres ve mal varlığı bilgilerini önceden araştırın.
- Büyük alacaklarda avukat desteği almak, süreci önemli ölçüde hızlandırır.
- Tebligat adresi bilinmiyorsa kolluk aracılığıyla araştırma talep edilebilir.
Sonuç
İcra takibi, mahkeme kararı beklemeksizin alacak tahsiline imkân tanıyan etkili bir yoldur. Doğru takip türünün seçilmesi ve prosedür hatalarından kaçınılması, sürecin başarısını belirler. Dilekçe ve itiraz belgeleri hazırlamak için hukuki yapay zeka araçlarından yararlanabilirsiniz.