Şirket Ortağının Azınlık Hakları: Genel Kurul ve Denetim Talepleri
Bir şirketin küçük pay sahibi olmak, haklardan yoksun kalmak anlamına gelmez. Türk Ticaret Kanunu azınlık ortaklara önemli koruma sağlamıştır.
Azınlık Kim Sayılır?
- Anonim Şirket: Sermayenin onda birini (%10) temsil eden pay sahipleri (TTK m.411).
- Limited Şirket: Esas sermayenin onda birini temsil eden ortaklar.
Temel Azınlık Hakları
Genel Kurulu Toplantıya Çağırma
Azınlık ortaklar, yönetim kurulunun çağrı yapmaması halinde mahkeme yoluyla genel kurulu toplantıya çağırabilir (TTK m.412). Talep reddedilirse sulh hukuk mahkemesine başvurulur.
Özel Denetçi Atanması Talebi
Kuruluşla ilgili veya belirli işlemler konusunda azınlık, mahkemeden özel denetçi atanmasını talep edebilir (TTK m.438). Bu yol, olağan muhasebe denetiminden bağımsız bir soruşturma imkanı sağlar.
Soru Hakkı
Her pay sahibi genel kurulda yönetim kuruluna soru sorabilir; yönetim kurulunun yanıt vermekten kaçınması hâlinde bu durumun tutanağa girmesini talep edebilir.
Kâr Paylaşımı Talebi
Dağıtılabilir kar mevcutken kar dağıtılmamasına itiraz eden azınlık pay sahibi dava açabilir (TTK m.519).
Genel Kurul Kararlarına İtiraz
Hukuka veya esas sözleşmeye aykırı genel kurul kararlarına karşı iptal davası açılabilir (TTK m.445-451). Dava, kararın tescili veya ilanından itibaren 3 ay içinde açılmalıdır.
Ortaklıktan Çıkma ve Çıkarılma
Limited şirketlerde ortaklık sözleşmesinde belirlenirse ya da haklı nedenle mahkeme kararıyla ortak şirketten çıkabilir veya çıkarılabilir (TTK m.638). Anonim şirketlerde bu yol daha kısıtlıdır.