Tüm yazılarHukuk Genel

Borçlanılmamış Edimin İfası ve Geri İsteme Şartları

TBK m. 78 kapsamında borçlanılmamış edimin ifası, hataen ödeme durumunda geri isteme koşulları ve sebepsiz zenginleşme ilişkisi.

Genel Olarak

Türk Borçlar Kanunu'nun 78. maddesi, borçlanılmamış bir edimi kendi isteğiyle yerine getiren kişinin, bunu ancak kendisini borçlu sanarak yerine getirdiğini ispat etmesi hâlinde geri isteyebileceğini düzenlemektedir.

Geri İsteme Şartları

Borçlanılmamış edimin geri istenebilmesi için:

  • **Edimin ifası:** Bir edimin fiilen ifa edilmiş olması gerekir
  • **Borç ilişkisinin yokluğu:** İfa edilen edime karşılık geçerli bir borç bulunmamalıdır
  • **Hata:** İfa eden kişi, kendisini borçlu sanarak ifada bulunmuş olmalıdır
  • **İspat yükü:** İfa edenin, hata hâlini ispat etmesi gerekir
  • Geri İstenemeyecek Haller

    Aşağıdaki durumlarda edimin geri istenmesi mümkün değildir:

  • Zamanaşımına uğramış borçlar: Zamanaşımına uğramış bir borcun ödenmesi hâlinde geri isteme hakkı yoktur
  • Ahlaki ödevler: Ahlaki bir ödevin yerine getirilmesi amacıyla yapılan ödemeler iade edilemez
  • Eksik borçlar: Kumar ve bahis borçları gibi eksik borçların ödenmesi hâlinde geri alma söz konusu değildir
  • Sebepsiz Zenginleşme ile İlişkisi

    Borçlanılmamış edimin ifası, TBK m. 77 vd. düzenlenen sebepsiz zenginleşmenin özel bir görünümüdür. Sebepsiz zenginleşme davası, genel nitelikteyken borçlanılmamış edimin ifası daha özel bir uygulama alanına sahiptir.

    Yargıtay Yaklaşımı

    Yargıtay, hataen ödeme iddiasının ispatında sıkı bir yaklaşım benimsemektedir. Özellikle ticari ilişkilerde yapılan ödemelerin geri istenmesinde, ödeme yapanın basiretli bir tacir gibi davranıp davranmadığı da değerlendirilmektedir.

    Paylaş:

    Bu konuda dilekçe mi hazırlıyorsunuz?

    Dilekçem AI, olayınızı anlatmanız üzerine içtihat destekli bir dilekçe taslağı hazırlar; eklenen her emsal kararın gerçekliğini ayrıca denetler. İlk 3 gün ücretsiz, kredi kartı gerekmez.

    İlgili yazılar

    Borçlanılmamış Edimin İfası ve Geri İsteme Şartları