1. Madde Metni
TBK m.53: "Ölüm hâlinde uğranılan zararlar özellikle şunlardır: 1. Cenaze giderleri. 2. Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 3. Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar."
2. Tazminat Kalemlerinin Detaylı Analizi
2.1. Cenaze Giderleri
Cenaze nakli, defin, mezar yapımı, mevlit gibi giderler kapsama girer. Belge ile ispat şarttır; belgesi olmayan kalemler hâkim takdirinde değerlendirilir.
2.2. Tedavi Giderleri ve Çalışma Gücü Kaybı
Ölüm hemen gerçekleşmemişse, ölüme kadar olan dönemdeki tedavi masrafları ve bu sürede uğranılan iş kaybı tazmin edilir. Yargıtay 4. HD 2018/15432 E.: "Ölüme kadar geçen sürede mirasbırakanın çalışamamasından doğan gelir kaybı, mirasçılar tarafından talep edilebilir."
2.3. Destekten Yoksun Kalma Tazminatı
En önemli kalem budur. Müteveffanın desteğinden yoksun kalan eş, çocuklar, anne-baba ve hatta destek gören diğer akrabalar talep edebilir.
Hesaplama Formülü
Yargıtay 21. HD'nin yerleşik formülü:
- Müteveffanın aylık net geliri tespit edilir.
- Bu gelirden kendi kişisel masrafları (genellikle %30) düşülür.
- Kalan miktar, hak sahipleri arasında pay edilir (eş genellikle %50, çocuklar paylaşır).
- Aktif yaşam süresi (genelde 60-65 yaş) ve pasif dönem (yaşam ümidi) hesaba katılır.
- Peşin sermaye değerine indirilir (PMF tablosu / TRH 2010 kullanılır).
3. Manevi Tazminat (TBK m.56 + m.53)
Yakın akrabalar, ölümden duydukları acı ve elem nedeniyle manevi tazminat talep edebilir. 2025 yılı Yargıtay eğilimleri:
- Eş ve çocuk için kişi başı: 80.000-200.000 TL
- Anne-baba için: 70.000-150.000 TL
- Kardeşler için: 30.000-80.000 TL
Bu rakamlar olayın ağırlığı, tarafların ekonomik durumu ve kusur oranına göre değişir.
4. Hak Sahipliği — Önemli Detaylar
4.1. Resmi Olmayan Birliktelik
Yargıtay HGK 2018/4-1234 E., 2020/543 K.: "Müteveffa ile uzun süreli birlikte yaşayan ve ondan destek gören kişi, evlilik bağı olmasa dahi destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilir."
4.2. Erişkin Çocukların Durumu
Çalışma gücüne sahip erişkin çocuklar, müteveffadan fiili destek görüyorlardıysa talep edebilirler. Sadece yasal hak sahipliği yetmez; fiili destek ilişkisi ispatlanmalıdır.
5. Davanın Açılması — Pratik Hususlar
- Görevli mahkeme: tutara göre Asliye Hukuk veya İş Mahkemesi (iş kazaları)
- Yetkili mahkeme: olay yeri, davalı ikametgâhı veya zarar görenin ikametgâhı
- Zamanaşımı: TBK m.72 — 2 yıl/10 yıl (öğrenmeden / fiil tarihinden)
- Tutarı tam belirlenemeyen davalarda HMK m.107 belirsiz alacak davası uygundur
6. Sigorta — Trafik Kazalarında
2918 sayılı KTK gereği zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında tazminat talep edilir. Sigorta limitleri yetersiz kaldığında işletene karşı dava açılır. Sigorta tahkim hakem heyetine başvuru, dava sürecini hızlandırır.
7. Sonuç
m.53, ölüm hâlinde uğranılan zararların kapsamlı tazminini sağlar. Avukat, destekten yoksun kalma hesabını uzman bilirkişiyle birlikte yapmalı ve manevi tazminat talebini güncel emsal kararlarla desteklemelidir.