İş Kazası Tazminatı Nasıl Alınır? Hak ve Prosedürler
İş kazası, işçinin hayatında kalıcı iz bırakan bir olaydır. Hem SGK üzerinden sağlık ve gelir desteği, hem de işverene karşı maddi ve manevi tazminat talep edilebilir. Bu rehber, sürecin tüm adımlarını açıklamaktadır.
İş Kazası Nedir?
5510 sayılı Kanun m.13 uyarınca iş kazası; işyerinde ya da işverence yürütülen bir iş nedeniyle, işyerine gidiş-dönüş sırasında veya görevli bulunulan başka bir yerde meydana gelen kazadır. İşçinin uğradığı beden veya ruh bütünlüğü zararını kapsar.
SGK'ya Bildirim
İş kazası gerçekleştiğinde işveren, kazayı 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır. Bildirimin gecikmesi hâlinde işveren idari para cezasına muhatap olabilir ve SGK'nın karşıladığı giderleri rücuen talep edebilir.
SGK Tarafından Sağlanan Haklar
- Sağlık yardımı: Tedavi giderleri SGK tarafından karşılanır.
- Geçici iş göremezlik ödeneği: İstirahat süresince günlük kazancın 2/3'ü ödenir (yatarak tedavide 1/2).
- Sürekli iş göremezlik geliri: Maluliyet oranına göre aylık gelir bağlanır.
- Ölüm hâlinde: Hak sahiplerine aylık bağlanır, cenaze ve evlenme yardımı yapılır.
İşverene Karşı Tazminat Davası
SGK'nın sağladığı yardımlar, işverenin hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. İşçi ya da mirasçıları, kusur oranına bakılmaksızın (kusursuz sorumluluk hâllerinde) veya işverenin kusuruyla meydana gelen kazalarda maddi ve manevi tazminat talep edebilir.
Maddi Tazminat Kalemleri
- Geçici iş göremezlik zararı (SGK eksiği)
- Sürekli iş göremezlik (malullük) zararı
- Destekten yoksun kalma tazminatı (ölüm hâlinde)
- Tedavi giderleri (SGK karşılamayan kısım)
Manevi Tazminat
Hâkim, işçinin uğradığı acı, ızdırap ve yaşam kalitesi kaybını göz önünde bulundurarak manevi tazminata hükmeder. Tutar; kazanın ağırlığı, maluliyet oranı ve tarafların ekonomik durumuna göre belirlenir.
Zamanaşımı
İş kazası tazminat davalarında zamanaşımı, kazanın öğrenildiği tarihten itibaren 2 yıl, her hâlükârda kazadan itibaren 10 yıldır (TBK m.72). Ceza gerektiren fiillerde ceza zamanaşımı uygulanır.
Dava Açmadan Önce Yapılması Gerekenler
- SGK iş kazası tespiti yapın ve tutanağa itiraz hakkını kullanın.
- Kaza tutanağını, tanık ifadelerini ve tüm tıbbi belgeleri toplayın.
- İşverenin kusurunun tespiti için iş güvenliği uzmanı raporu alın.
- Maluliyet oranının belirlenmesi için SGK Sağlık Kurulu kararını edinin.
Sonuç
İş kazası hâlinde hem SGK hem de işveren karşısında güçlü haklar mevcuttur. Sürecin doğru yönetilebilmesi için belge toplanması ve zamanaşımı takibi kritiktir. Dilekçe ve ihtarname hazırlamak için hukuki yapay zeka araçlarından destek alabilirsiniz.