İşe İade Davası Nedir?
İş güvencesi kapsamındaki bir işçi haksız veya geçersiz nedenle işten çıkarılırsa işe iade davası açabilir. Dava kazanıldığında mahkeme işçinin işe iadesine hükmeder; işveren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmazsa işçi tazminat (işe başlatmama tazminatı) alır.
İş Güvencesi Kapsamına Giriyor Musunuz?
İşe iade davası açabilmek için tüm koşulların bir arada sağlanması gerekir (İş Kanunu m.18):
- İşyerinde 30 veya daha fazla işçi çalışıyor olmalı
- İşçinin en az 6 aylık kıdemi bulunmalı (yer altı işlerinde süre aranmaz)
- Sözleşme belirsiz süreli olmalı
- İşçi işveren vekili sıfatı taşımamalı
İşe İade Tazminatı Miktarı
Mahkeme işe iade kararında aynı zamanda işe başlatmama tazminatını da belirler (İK m.21). Tazminat 4 ila 8 aylık brüt ücret arasındadır; miktar mahkemenin takdir yetkisinde olmakla birlikte kıdeme ve fesih gerekçesine göre şekillenir:
| Durum | Tazminat Aralığı |
|---|---|
| Kıdem 1–5 yıl arası | 4 aylık brüt ücret (tipik) |
| Kıdem 5–15 yıl arası | 5–6 aylık brüt ücret (tipik) |
| Kıdem 15 yıl üzeri | 6–8 aylık brüt ücret (tipik) |
| Sendikal nedenle fesih (İK m.25/son) | Minimum 1 yıllık ücret |
Boşta Geçen Süre Ücreti
İşe iade kararı kesinleştiğinde işçi 10 iş günü içinde işverene başvurmalıdır. İşe başlatılıp başlatılmadığından bağımsız olarak dava sonucundan itibaren geçen boşta geçen süre için en fazla 4 aylık brüt ücret ödenir (İK m.21/3). Bu tutar SGK ve vergi açısından ücret niteliği taşır.
Örnek Hesaplama
Brüt aylık ücret: 30.000 TL, kıdem: 7 yıl, mahkeme 6 aylık tazminata hükmetmiş varsayımıyla:
- İşe başlatmama tazminatı: 30.000 × 6 = 180.000 TL brüt
- Boşta geçen süre ücreti (max 4 ay): 30.000 × 4 = 120.000 TL brüt
- Toplam alacak: 300.000 TL brüt (+ kıdem ve ihbar tazminatı ayrıca)
Not: Brüt tutardan SGK işçi payı ve gelir vergisi kesintileri yapılır; net tutar değişkenlik gösterir.
Dava Süreci
- Arabuluculuk (zorunlu): Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır (İK m.20). Arabuluculuğa başvurulmadan dava açılırsa dava usulden reddedilir.
- İş Mahkemesinde dava: Arabuluculuğun başarısızlıkla sonuçlanmasından itibaren 2 hafta içinde iş mahkemesine dava açılır.
- Karar ve kesinleşme: İş mahkemesi kararı istinafa taşınabilir; kesinleşen karar icraya konulabilir.
İşe İade Tazminatı ile Kıdem Tazminatının Birlikte Alınması
İşe iade davası kazanıldığında ve işveren işçiyi işe başlatmadığında:
- İşe başlatmama tazminatı (4–8 aylık brüt)
- Boşta geçen süre ücreti (max 4 aylık brüt)
- Kıdem tazminatı (haksız fesihten sayıldığı için — İK m.21/son)
- İhbar tazminatı (eğer önelsiz çıkarılmışsa)
hepsi birlikte talep edilebilir.
Sık Sorulan Sorular
İşe iade kararına rağmen işveren işe başlatmazsa ne olur?
İşçi işe başlatmama tazminatını ve boşta geçen süre ücretini alır; bunları icra yoluyla tahsil edebilir.
İşçi işe iade kararından sonra başvurmazsa ne olur?
10 iş günü içinde başvurmazsa işe iade kararı geçersiz sayılır; yalnızca boşta geçen süre ücretini talep edebilir.
Dilekçem AI ile hazırlayın: İşe iade dava dilekçenizi ve arabuluculuk beyan formunuzu emsal Yargıtay kararlarıyla desteklenmiş şekilde dakikalar içinde oluşturun. Ücretsiz deneyin →