Stajyerin Hakları: Ücret, SGK ve İş Güvencesi
Stajyerler de bazı temel haklardan yararlanır. Ancak bu haklar, stajın türüne ve dayanağına göre değişkenlik göstermektedir.
Staj Türleri
- Yükseköğretim stajı: Üniversite öğrencilerinin zorunlu uygulama dönemi. 5510 sayılı Kanun kapsamında SGK'ya bildirilmesi zorunludur; prim öğrenim kurumu tarafından ödenir.
- Mesleki eğitim stajı: Meslek lisesi öğrencilerinin eğitim gördüğü işletmelerde çalışma. Asgari ücretin 30 puan üstünde ücret zorunludur (3308 sayılı Kanun).
- Gönüllü/amatör staj: Yasal dayanağı olmayan; işçi olarak tescilsiz çalışma. Hukuki koruma sınırlıdır; SGK bildirimi yapılmamışsa risk yüksektir.
Ücret Hakkı
- Meslek lisesi stajyerleri: Asgari ücretin en az %30'u (2026: yaklaşık 7.800 TL).
- Üniversite stajyerleri: Zorunlu stajda ücret yasal zorunluluk değildir; ancak öğrenciye ücret ödenmesi yasal olarak mümkündür.
- Gönüllü stajyerler: Yasal güvence yoktur; ücret ödenmesi işveren inisiyatifine bırakılmıştır.
SGK ve İş Kazası Koruması
Tüm stajyerler; iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı iş kazası sigortası kapsamındadır. Kazanın SGK'ya bildirilmemesi halinde işveren ve okul/kurum sorumlu tutulabilir.
Staj Yeri Seçimi
Staj yerinin, görev tanımı, çalışma saatleri ve ücret (varsa) yazılı bir belgeyle belirlenmesi hem stajyerin hem de işverenin yararınadır. Yazılı belgesi olmayan gönüllü stajda hukuki uyuşmazlık durumunda ispat güçleşir.
Stajyer İş Kanunu'na Tabi mi?
Hayır. Stajyerler genel olarak 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında işçi sayılmaz; bu nedenle kıdem, ihbar tazminatı ve işe iade gibi haklardan yararlanamazlar. Ancak uzun süreli gönüllü stajlarda mahkemeler zaman zaman fiili iş sözleşmesi varlığını kabul etmektedir.